دوشنبه | اسفند ۷, ۱۳۹۶

حقوق بشر

حقوق بشر

ماده یکم
تمام ِ افراد ِ بشر آزاد به دنیا می‌آیند و از لحاظ ِ حیثیت و حقوق با هم برابر ند، همه دارا یِ عقل و وجدان می‌باشند و باید نسبت به یک‌دیگر با روح ِ برادری رفتار کنند.

ماده دوم
هر کس می‌تواند بدون ِ هیچ‌گونه تمایز مخصوصن از حیث ِ نژاد، رنگ، جنس، زبان، مذهب، عقیده‌یِ سیاسی یا هر عقیده‌ی دیگر و هم‌چنین ملیت، وضع ِ اجتماعی، ثروت، ولادت یا هر موقعیت ِ دیگر، از تمام ِ حقوق و کلیه‌ی آزادی‌هایی که در اعلامیه‌ی حاضر ذکر شده است، بهره‌مند گردد.
به‌علاوه هیچ تبعیضی به وجود نخواهد آمد که مبتنی بر وضع ِ سیاسی، اداری و قضائی یا بین‌المللی‌یِ کشور یا سرزمینی باشد که شخص به آن تعلق دارد؛ خواه این کشور مستقل، تحت‌ِ قیمومت یا غیر ِ خود مختار بوده یا حاکمیت آن به شکلی محدود شده باشد.

ماده سوم
هر کس حق ِ زندگی، آزادی و امنیت ِ شخصی دارد.

ماده چهارم
هیچ‌کس را نمی‌توان در برده‌گی نگه داشت و داد و ستد ِ بردگان به هر شکلی که باشد ممنوع است.

ماده پنجم
هیچ‌کس را نمی‌توان تحت ِ شکنجه یا مجازات یا رفتاری قرار داد که ظالمانه و یا بر خلاف ِ انسانیت و شئون ِ بشری یا موهن باشد.

ماده ششم
هر کس حق دارد که شخصیت ِ حقوقی‌یِ او در همه جا به‌عنوان ِ یک انسان در مقابل ِ قانون شناخته شود.

ماده هفتم
همه در برابر ِ قانون مساوی هستند و حق دارند بدون ِ تبعیض و بالسویه از حمایت ِ قانون برخوردار باشند، همه حق دارند در مقابل ِ هر تبعیضی که ناقض ِ اعلامیه حاضر باشد و بر علیهِ هر تحریکی که برای چنین تبعیضی به‌عمل آید به‌طور ِ تساوی از حمایت ِ قانون بهره‌مند شوند.

ماده هشتم
در برابر ِ اعمالی که حقوق ِ اساسی‌یِ فرد را مورد ِ تجاوز قرار بدهد و آن حقوق به‌وسیله‌یِ قانون ِ اساسی یا قانون ِ دیگری برای او شناخته شده باشد، هر کس حق ِ رجوع ِ مؤثر به محاکم ِ ملی‌یِ صالحه را دارد.

ماده نهم
هیچ‌کس نمی‌تواند خودسرانه توقیف، حبس یا تبعید شود.

ماده دهم
هر کس با مساوات ِ کامل حق دارد که دعوای‌اش به‌وسیله‌یِ دادگاه ِ مستقل و بی طرفی، منصفانه و علنن رسیده‌گی بشود و چنین دادگاهی درباره‌یِ حقوق و الزامات ِ او یا هر اتهام ِ جزائی که به او توجه پیدا کرده باشد اتخاذ ِ تصمیم بنماید.

ماده یازدهم
١ـ هر کس که به بزه‌کاری متهم شده باشد بی‌گناه محسوب خواهد شد تا وقتی‌که در جریان ِ یک دعوا یِ عمومی که در آن کلیه‌یِ تضمین‌های لازم برای دفاع ِ او تأمین شده باشد، تقصیر ِ او قانونن محرز گردد.
٢ـ هیچ‌کس برای انجام یا عدم ِ انجام ِ عملی که در موقع ِ ارتکاب، آن عمل به موجب ِ حقوق ِ ملی یا بین‌المللی جرم شناخته نمی‌شده است محکوم نخواهد شد، به‌همین طریق هیچ مجازاتی شدید تر از آن‌چه که در موقع ِ ارتکاب ِ جرم بدان تعلق می‌گرفت درباره‌یِ هیچ‌کس اعمال نخواهد شد.

ماده دوازدهم
هیچ‌کس در زنده‌گی‌یِ خصوصی، امور ِ خانواده‌گی، اقامت‌گاه یا مکاتبات ِ خود نباید مورد ِ مداخله‌های خود سرانه واقع شود و شرافت و اسم و رسم‌اش نباید مورد ِ حمله قرار گیرد، هر کس حق دارد که در مقابل ِ این‌گونه مداخلات و حملات مورد ِ حمایت ِ قانون قرار گیرد.

ماده سیزدهم
١ـ هر کس حق دارد که در داخل ِ هر کشوری آزادانه عبور و مرور کند و محل ِ اقامت ِ خود را انتخاب نماید.
٢ـ هر کس حق دارد هر کشوری از جمله کشور ِ خود را ترک نموده یا به کشور ِ خود باز گردد.

ماده چهاردهم
١ـ هر کس حق دارد که در برابر ِ تعقیب، شکنجه و آزار، پناهگاهی جستجو کند و در کشورهای دیگر پناه اختیار کند.
٢ـ در موردی که تعقیب واقعن مبتنی بر جرم ِ عمومی و غیر ِ سیاسی یا رفتارهایِ مخالف با اصول و مقاصد ِ ملل ِ متحد باشد، نمی‌توان از این حق استفاده کرد.

ماده پانزدهم
١ـ هر کس حق دارد که دارای تابعیت باشد.
٢ـ هیچ کس را نمی‌توان خود سرانه از تابعیت ِ خود یا از حق ِ تغییر ِ تابعیت محروم کرد.

ماده شانزدهم
١ـ هر زن و مرد ِ بالغی حق دارند بدون ِ هیچ‌گونه محدودیت از نظر ِ نژاد، ملیت، تابعیت، یا مذهب با هم‌دیگر زناشوئی کنند و تشکیل ِ خانواده دهند، در تمام ِ مدت ِ زناشوئی و هنگام ِ انحلال ِ آن، زن و شوهر در کلیه‌ی امور ِ مربوط به ازدواج، دارای حقوق ِ مساوی می‌باشند.
٢ـ ازدواج باید با رضایت ِ کامل و آزادانه‌یِ زن و مرد واقع شود.
٣ـ خانواده رکن ِ طبیعی و اساسی‌یِ اجتماع است و حق دارد از حمایت ِ جامعه و دولت بهره‌مند شود.

ماده هفدهم
١ـ هر شخص منفردن یا به‌طور اجتماع حق ِ مالکیت دارد.
٢ـ هیچ‌کس را نمی‌توان خود سرانه از حق ِ مالکیت محروم نمود.

ماده هیجدهم
هر کس حق دارد که از آزادی‌یِ فکر، وجدان و مذهب بهره‌مند شود، این حق متضمن ِ آزادی‌یِ تغییر ِ مذهب یا عقیده و همچنین متضمن ِ آزادی‌یِ اظهار ِ عقیده و ایمان می‌باشد، و نیز شامل ِ تعلیمات ِ مذهبی و اجرایِ مراسم ِ دینی است، هر کس می‌تواند از این حقوق منفردن یا مجتمعن به‌طور ِ خصوصی یا به‌طور ِ عمومی برخوردار باشد.

ماده نوزدهم
هر کس حق ِ آزادی‌یِ عقیده و بیان دارد و حق ِ مزبور شامل ِ آن است که از داشتن ِ عقاید ِ خود بیم و اضطرابی نداشته باشد و در کسب ِ اطلاعات و افکار و در اخذ و انتشار ِ آن به تمام ِ وسائل ِ ممکن و بدون ِ ملاحظات ِ مرزی آزاد باشد.

ماده بیستم
١ـ هر کس حق دارد آزادانه مجامع و جمعیت‌های مسالمت آمیز تشکیل دهد.
٢ـ هیچ‌کس را نمی‌توان مجبور به شرکت در اجتماعی کرد.

ماده بیست و یکم
١ـ هر کس حق دارد که در اداره‌ی امور ِ کشور ِ خود، خواه مستقیمن و خواه با انتخاب ِ نماینده‌گانی که آزادانه انتخاب شده باشند شرکت جوید.
٢ـ هر کس حق دارد با تساوی‌یِ شرایط، به مشاغل ِ عمومی‌یِ کشور ِ خود نائل آید.
٣ـ اساس و منشاء قدرت ِ حکومت، اراده‌یِ مردم است، این اراده باید به‌وسیله‌ی انتخاباتی ابراز گردد که از رویِ صداقت و به‌طور ِ ادواری صورت می‌پذیرد، انتخابات باید عمومی و با رعایت ِ مساوات باشد و با رأی مخفی و یا طریقه‌ای نظیر ِ آن انجام گیرد که آزادی‌یِ رأی را تأمین نماید.

ماده بیست و دوم
هر کس به‌عنوان ِ عضو ِ اجتماع، حق ِ امنیت ِ اجتماعی دارد و مجاز است به‌وسیله‌یِ مساعی‌یِ ملی و هم‌کاری‌یِ بین‌المللی، حقوق ِ اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی‌یِ خود را که لازمه‌یِ مقام و نمو ِ آزادانه‌یِ شخصیت او است با رعایت ِ تشکیلات و منابع ِ هر کشور به‌دست آورد.

ماده بیست و سوم
١ـ هر کس حق دارد کار کند، کار ِ خود را آزادانه انتخاب نماید، شرایط ِ منصفانه و رضایت بخشی برای کار خواستار باشد و در مقابل ِ بی‌کاری مورد ِ حمایت قرار گیرد.
٢ـ همه حق دارند که بدون ِ هیچ تبعیضی، در مقابل ِ کار ِ مساوی، اجرت ِ مساوی دریافت دارند.
٣ـ هر کس که کار می‌کند به مزد ِ منصفانه و رضایت بخشی ذی‌حق می‌شود که زنده‌گی‌یِ او و خانواده‌اش را موافق ِ شئون ِ انسانی تأمین کند و آن‌را در صورت ِ لزوم با هر نوع وسائل ِ دیگر ِ حمایت ِ اجتماعی تکمیل کند.
۴ـ هر کس حق دارد که برای ِ دفاع از منافع ِ خود با دیگران اتحادیه تشکیل دهد و در اتحادیه‌ها نیز شرکت کند.

ماده بیست و چهارم
هر کس حق ِ استراحت و فراغت و تفریح دارد و به‌خصوص محدودیت ِ معقول ِ ساعات ِ کار و مرخصی‌های ادواری با اخذ ِ حقوق را ذی‌حق می‌باشد.

ماده بیست و پنجم
١ـ هر کس حق دارد که سطح ِ زنده‌گانی‌یِ او سلامتی و رفاه ِ خود و خانواده‌اش را از حیث ِ خوراک و مسکن و مراقبت‌هایِ طبی و خدمات ِ لازم ِ اجتماعی تأمین کند و هم‌چنین حق دارد که در مواقع ِ بیکاری، بیماری، نقص ِ عضو، بیوه‌گی، کهولت ِ سن یا در تمام ِ موارد ِ دیگری که به‌علل ِ خارج از اراده‌یِ انسان وسائل ِ امرار معاش از دست رفته باشد، از شرایط ِ آب‌رومندانه‌یِ زندگی برخوردار شود.
٢ـ مادران و کودکان حق دارند که از کمک و مراقبت ِ مخصوصی برخوردار شوند، کودکان چه بر اثر ِ ازدواج و چه بدون ِ ازدواج به دنیا آمده باشند، حق دارند که همه از یک نوع حمایت ِ اجتماعی برخوردار شوند.

ماده بیست و ششم
١ـ هر کس حق دارد که از آموزش و پرورش بهره‌مند شود، آموزش و پرورش لااقل تا حدودی که مربوط به تعلیمات ِ ابتدائی و اساسی است باید به صورت ِ رایگان باشد، آموزش ِ ابتدائی اجباری است، آموزش ِ حرفه‌یی باید عمومیت پیدا کند و آموزش ِ عالی باید با شرایط ِ تساوی‌یِ کامل به‌رویِ همه باز باشد تا همه بنا‌ بر استعداد ِ خود بتوانند از آن بهره‌مند گردند.
٢ـ آموزش و پرورش باید طوری هدایت شود که شخصیت ِ انسانی یِ هر کس را به حد ِ اکمل ِ رشد ِ آن برساند و احترام ِ حقوق و آزادی‌هایِ بشر را تقویت کند، آموزش و پرورش باید حسن ِ تفاهم، گذشت و احترام ِ عقاید ِ مخالف و دوستی بین ِ تمام ِ ملل و جمعیت های نژادی یا مذهبی و هم‌چنین توسعه‌یِ فعالیت‌هایِ ملل ِ متحد را در راه ِ حفظ ِ صلح تسهیل نماید.
٣ـ پدر و مادر در انتخاب ِ نوع ِ آموزش و پرورش ِ فرزندان خود نسبت به دیگران اولویت دارند.

ماده بیست و هفتم
١ـ هر کس حق دارد آزادانه در زنده‌گی‌یِ فرهنگی‌یِ اجتماع شرکت کند، از فنون و هنر ها متمتع گردد و در پیش‌رفت ِ علمی و فوائد ِ آن سهیم باشد.
٢ـ هر کس حق دارد از حمایت ِ منافع ِ معنوی و مادی‌یِ آثار ِ علمی، فرهنگی یا هنری‌یِ خود برخوردار شود

ماده بیست و هشتم
هر کس حق دارد برقراری‌یِ نظمی را بخواهد که از لحاظ ِ اجتماعی و بین‌المللی، حقوق و آزادی‌هایی را که در این اعلامیه ذکر گردیده است تامین کرده و آن‌ها را به مورد ِ عمل گذارد.

ماده بیست و نهم
١ـ هر کس در مقابل ِ آن جامعه‌یی وظیفه دارد که رشد ِ آزاد و کامل ِ شخصیت ِ او را میسر سازد.
٢ـ هر کس در اجرای حقوق و استفاده از آزادی‌های خود فقط تابع ِ محدودیت‌هایی است که به وسیله‌یِ قانون منحصرن به منظور ِ تأمین ِ شناسایی و مراعات ِ حقوق و آزادی‌های دیگران و برای رعایت ِ مقتضیات ِ صحیح ِ اخلاقی و نظم ِ عمومی و رفاه ِ همه‌گانی در شرایط ِ یک جامعه‌یِ دموکراتیک وضع گردیده است.
٣ـ این حقوق و آزادی‌ها در هیچ موردی نمی‌تواند برخلاف ِ مقاصد و اصول ِ ملل ِ متحد اجرا گردد.

ماده سی‌ام
هیچ‌یک از مقررات ِ اعلامیه‌یِ حاضر نباید طوری تفسیر شود که متضمن ِ حقی برای دولتی یا جمعیتی یا فردی باشد که به موجب ِ آن بتواند هر یک از حقوق و آزادی‌های مندرج در این اعلامیه را از بین ببرد یا در راه ِ آن فعالیتی انجام دهد.

متن منبع به زبان انگلیسی
http://www.un.org/Overview/rights.html