جمعه | اسفند ۴, ۱۳۹۶

صوفی بیا که آینه صافی ست جام را

 

روخوانی شعر با صدای سهیل قاسمی

 

تصحیح قزوینی غنی

شماره ۷

 

صوفی بیا که آینه صافی‌ست جام را

تا بنگری صفایِ می لعل‌فام را

 

راز درون ِ پرده زِ رندان ِ مست پرس

ک‌این حال نیست زاهد ِ عالی‌مقام را

 

عنقا شکار ِ کس نشود دام بازچین

ک‌آن جا همیشه باد به دست است دام را

 

در بزم دور یک دو قدح درکش و برو

یعنی طمع مدار وصال ِ دوام را

 

ای دل شباب رفت و نچیدی گلی زِ عیش

پیرانه سر مَکُن هُنَری ننگ و نام را

 

در عیش ِ نقد کوش که چون آب‌خور نماند

آدم بِهِشت روضه‌یِ دارالسّلام را

 

ما را بر آستان ِ تو بس حقّ ِ خدمت است

ای خواجه بازبین به ترحُّم غلام را

 

حافظ مرید ِ جام ِ می است ای صبا برو

وز بنده بنده‌گی برسان شیخ ِ جام را

 

اجرای غزل با صدای فریدون فرح اندوز

تصحیح پرویز ناتل خانلری

 

شماره ۷

 

صوفی بیا که آینه صافی‌ست جام را

تا بنگری صفایِ می لعل‌فام را

 

راز درون ِ پرده زِ رندان ِ مست پرس

ک‌این حال نیست صوفی‌ی ِ عالی‌مقام را

 

عنقا شکار می‌نَشَود دام بازچین

ک‌این جا همیشه باد به‌دست است دام را

 

در عیش ِ نقد کوش که چون آب‌خور نماند

آدم بِهِشت روضه‌یِ دارالسّلام را

 

در بزم دور یک دو قدح درکش و برو

یعنی طمع مدار وصال ِ دوام را

 

ای دل شباب رفت و نچیدی گلی زِ عیش

پیرانه سر بکُن هُنَری ننگ و نام را

 

ما را بر آستان ِ تو بس حقّ ِ خدمت است

ای خواجه بازبین به ترحُّم غلام را

 

حافظ مرید ِ جام ِ می است ای صبا برو

وز بنده بنده‌گی برسان شیخ ِ جام را

 

 

 

اختلاف نسخه ها بر اساس تصحیح خانلری

 

بیت یکم:

که باده‌ی صافی‌ست | آینه صاف است

 

بیت دوم:

زاهد عالی مقام | عالِم عالی مقام

 

بیت سوم:

شکار ِ کس نشود

دام باز کش

کانجا

بدستست عام را | بدستست جام را

 

بیت چهارم:

من آن زمان طمع ببریدم ز عافیت

در نقد عیش | در نقد عشق

که چون انجمن نماند | که چون آب‌رو نماند

ک‌آدم بِهِشت

 

بیت پنجم:

در بزم دور خوش قدحی درکش و برو

 

بیت ششم:

شتاب رفت

گلی ز عشق | گلی ز عمر

بکن هنر ننگ | مکن هنری

 

بیت هفتم:

حق نعمت است

زنهار باز بین

 

بیت هشتم:

از بنده

شیخ خام

پیر جام

 

 

حافظ شیراز به روایت احمد شاملو

شماره ۶

 

صوفی! بیا که آینه صافی‌ست جام را

تا بنگری صفا یِ می ِ لعل‌فام را

 

راز ِ درون ِ پرده زِ رندان ِ مست پرس

ک‌این کشف نیست زاهد ِ عالی‌مقام را.

 

 

 

ای دل! شباب رفت و نچیدی گلی زِ عیش،

پیرانه سر مکُن هُنَری ننگ و نام را؛

 

در عیش ِ نقد کوش، که چون آب‌خور نماند

آدم بِهِشت روضه‌یِ دارُالسَّلام را.

 

در بزم ِ دُور یک دو قدح دَرکش و برو! –

یعنی طمع مدار وصال ِ دوام را.

 

عنقا شکار می‌نَشَود، دام بازچین

ک‌این جا همیشه باد به‌دست است دام را.

 

من آن زمان طمع بِبُریدم زِ عافیت

ک‌این دل نهاد در کف ِ عشق‌ام زمام را.

 

 

#

 

حافظ مرید ِ جام ِ می است این صبا، برو

وَز بنده بنده‌گی برسان شیخ ِ خام را.

 

 

 

حافظ به سعی سایه

 

شماره ۸

 

صوفی بیا که آینه صافی‌ست جام را

تا بنگری صفایِ می ِ لعل‌فام را

 

راز ِ درون ِ پرده ز رندان ِ مست پرس

کاین حال نیست زاهد ِ عالی‌مقام را

 

عنقا شکار ِ کس نشود دام بازچین

کانجا همیشه باد به‌دست است دام را

 

در عیش ِ نقد کوش که چون آبخور نماند

آدم بهشت روضه‌یِ دارالسّلام را

 

در بزم ِ دور یک دو قدح درکش و برو

یعنی طمع مدار وصال ِ دوام را

 

ای دل شباب رفت و نچیدی گلی ز عیش

پیرانه سر بکن هنری، ننگ و نام را

 

ما را بر آستان ِ تو بس حقّ ِ خدمت است

ای خواجه بازبین به ترحّم غلام را

 

حافظ مرید ِ جام ِ می است ای صبا برو

وز بنده بندگی برسان شیخ ِ جام را

 

حافظ انجوی، غزل ۱۲:

 

  1. صوفی بیا که آینه صافی‌ست جام را

تا بنگری صفایِ می لعل‌فام را

 

  1. راز درون ِ پرده زِ رندان ِ مست پرس

ک‌این حال نیست زاهد ِ عالی‌مقام را (۱)

 

  1. عنقا شکار ِ کس نشود دام بازچین

ک‌این جا همیشه باد به دست است دام را    (قزوینی: ک‌آن)

 

  1. من آن زمان طمع ببریدم ز عافیت (این بیت، در متن چاپ قزوینی نیست)

ک این دل نهاد در کف عشقت زمام را

 

  1. ما را بر آستان ِ تو بس حقّ ِ خدمت است (قزوینی: بیت ۷)

ای خواجه بازبین به ترحُّم غلام را

 

  1. در عیش ِ نقد کوش که چون آب‌خور نماند

آدم بِهِشت روضه‌یِ دارالسّلام را

 

  1. ای دل شباب رفت و نچیدی گلی زِ عمر (قزوینی: عیش) (قزوینی: بیت ۵)

پیرانه سر بِکُن هُنَری ننگ و نام را (۲) (قزوینی: مَکُن)

 

  1. در بزم دور یک دو قدح درکش و برو (قزوینی: بیت ۴)

یعنی طمع مدار وصال ِ دوام را

 

  1. حافظ مرید ِ جام ِ جم است ای صبا برو (۳) (قزوینی: جامِ می)

وز بنده بنده‌گی برسان شیخ ِ جام را

 

پاورقی ها:

۱- درون صافی از اهل صلاح و زهد مجوی      که این نشانه ی رندانِ دُردی آشام است    «سلمان،ص۲۷۸»

۲- قزوینی: پیرانه سر مکن. نسخه ی ما با پژمان یکی ست.

۳- قزوینی و پژمان: حافظ مرید جام می است…

(پایان پاورقی های انجوی)

 

*مآخذ و منابع پاورقی ها:

ـ دیوان سلمان ساوجی با مقدمه و تصحیح اوستا، کتابفروشی زوار

 

 

Tagged with: ,