جمعه | اسفند ۴, ۱۳۹۶

به ملازمان سلطان که رساند این دعا را

 

روخوانی شعر با صدای سهیل قاسمی

 

تصحیح قزوینی غنی

شماره ۶

 

به ملازمان ِ سلطان که رسانَد این دعا را

که به شکر ِ پادشاهی ز ِ نظر مَران گدا را

 

ز ِ رقیب ِ دیوسیرت به خدا یِ خود پناه‌اَم

مگر آن شهاب ِ ثاقِب مددی دهد خدا را

 

مُژه‌یِ سیاه‌ات ار کرد به خون ِ ما اِشارت

زِ فریب ِ او بیَندیش و غلط مَکُن نگارا

 

دل ِ عالمی بسوزی چو عذار برفروزی

تو از این چه سود داری که نمی‌کُنی مُدارا

 

همه شب در این امید اَم که نسیم ِ صبح‌گاهی

به پیام ِ آشنایان بنوازد آشنا را

 

چه قیامت است جانا که به عاشقان نمودی؟

دل و جان فدا یِ روی‌ات بنما عذار ما را

 

به خدا که جرعه‌ای دِه تو به حافظ ِ سحرخیز

که دعا یِ صبح‌گاهی اثری کند شما را

 

اجرای غزل با صدای فریدون فرح اندوز

تصحیح پرویز ناتل خانلری

شماره ۶

 

به ملازمان ِ سلطان که رساند این دعا را

که به شُکر ِ پادشاهی ز ِ نظر مَران گدا را

 

ز ِ رقیب ِ دیوسیرت به خدا یِ خود پناه‌اَم

مگر آن شهاب ِ ثاقِب مددی دهد خدا را

 

مُژه‌یِ سیاه‌ات ار کرد به خون ِ ما اِشارت

زِ فریب ِ او بیَندیش و غلط مَکُن نگارا

 

دل ِ عالمی بسوزی چو عذار برفروزی

تو از این چه سود داری که نمی‌کُنی مُدارا

 

همه شب در این امید اَم که نسیم ِ صبح‌گاهی

به پیام ِ آشنایان بنوازد آشنا را

 

چه قیامت است جانا که به عاشقان نمودی

دل و جان فدا یِ روی‌ات بنما عذار ما را

 

به خدا که جرعه‌ای دِه تو به حافظ ِ سحرخیز

که دعا یِ صبح‌گاهی اثری کند شما را

 

 

اختلاف نسخه ها بر اساس تصحیح خانلری:

 

بیت دوم:

بخدای خود بنالم

مددی کند

مددی کند سها را

 

بیت سوم:

سیاهت اگر کرد

نظری کن ای عزیزان که چگونه کشت ما را

 

بیت چهارم:

دل عاشقان بسوزی

بسوزی که عذار

ز فریب او بیندیش و غلط مکن نگارا

چو نمی کنی مدارا | چو نمیکند مدارا

 

بیت پنجم:

به پیام آشنائی بنوازد

 

بیت ششم:

ز فریب او بیندیش و غلط مکن نگارا

تو از این چه سود داری که نمی کنی مدارا

 

 

حافظ شیراز به روایت احمد شاملو

شماره ۳

 

زِ ملازمان ِ سلطان که رسانَد این دعا را

که: «به شُکر ِ پادشاهی ز ِ نظر مَران گدا را»

 

مُژه‌یِ سیاه‌ات اَر کرد به خون ِ ما اِشارت

زِ فریب ِ او بی‌اَندیش و غلط مَکُن، نگارا!

 

 

همه شب در این امید اَم که نسیم ِ صبح‌گاهی

به پیام ِ آشنائی بنوازد آشنا را.

 

ز ِ رقیب ِ دیوسیرت به خدا یِ خود پناه‌اَم

مگر آن شهاب ِ ثاقِب مددی کُند سُها را.

 

 

چه قیامت است جانا، که به عاشقان نمودی

رُخ ِ همچو ماه ِ تابان، دل ِ همچو سنگ ِ خارا؟

 

دل ِ عالمی بسوزی چو عِذار برفروزی

تو از این چه سود داری که نمی‌کُنی مُدارا؟

 

چو طبیب ِ درد مندان لب ِ لعل ِ یار باشد

دل ِ درد مند ِ عاشق ز ِ که جوید این دوا را؟

 

خبری ز ِ حال ِ عاشق بر ِ یار باز گوئید

برسد مگر ز ِ زلف‌اش اثری مشام ِ ما را.

 

به خدا که جرعه‌ای دِه تو به حافظ ِ سحرخیز

که دعا یِ صبح‌گاهی اثری کند شما را.

 

 

حافظ به سعی سایه

شماره ۴

 

به ملازمان ِ سلطان که رسانَد این دعا را

که به شکر ِ پادشاهی ز نظر مران گدا را

 

ز رقیب ِ دیوسیرت به خدای ِ خود پناهم

مگر آن شهاب ِ ثاقب مددی دهد خدا را

 

مژه‌یِ سیاهت ار کرد به خون ِ ما اشارت

ز فریب ِ او بیَندیش و غلط مکن نگارا

 

دل ِ عالمی بسوزی چو عذار برفروزی

تو از این چه سود داری که نمی‌کنی مدارا

 

همه شب در این امیدم که نسیم ِ صبح‌گاهی

به پیام ِ آشنایی بنوازد آشنا را

 

چه قیامت است جانا که به عاشقان نمودی

دل و جان فدا یِ رویت بنما عذار ما را

 

به خدا که جرعه‌ای ده تو به حافظ ِ سحرخیز

که به وقت ِ صبحگاهان اثری بوَد دعا را

 

 

 

حافظ انجوی، غزل ۴:

 

  1. به ملازمان ِ سلطان که رسانَد این دعا را

که به شکر ِ پادشاهی ز ِ نظر مَران گدا را(۱)

 

  1. چه قیامت است جانا که به عاشقان نمودی (قزوینی: بیت ۶)

رخِ همچو ماه تابان، قدِ سرو دلربا را (۲)

 

  1. ز ِ رقیب ِ دیوسیرت، به خدا همی پناهم (قزوینی: به خدایِ خود پناه‌اَم) (قزوینی: بیت ۲)

مگر آن شهاب ِ ثاقِب مددی کند سُها را (قزوینی: دهد خدا را)

 

  1. دل ِ عالمی بسوزی چو عذار برفروزی

تو از این چه سود داری که نمی‌کُنی مُدارا

 

  1. مُژه‌یِ سیاه‌ات ار کرد به خون ِ ما اِشارت (قزوینی: بیت ۳)

زِ فریب ِ او بیَندیش و غلط مَکُن نگارا

 

  1. همه شب در این امید اَم که نسیم ِ صبح‌گاهی (قزوینی: بیت ۵)

به پیام ِ آشنایی بنوازد آشنا را (۳) (قزوینی: آشنایان)

 

  1. به خدا که جرعه‌ای دِه تو به حافظ ِ سحرخیز

که دعا یِ صبح‌گاهی اثری کند شما را

 

پاورقی ها:

۱- ز شراب لعل نوشین، من رند بی نوا را      مددی که چشم مستت به خمار کشت ما را    «سلمان، ص۲۵۸»

چه رها کنی به شوخی، سرِ زلفِ دلربا را      که ازو به هم برآری، همه وقت، حلقه ها را    «کمال خجند، ص۱۲»

به معالجت چه حاجت دل دردمند ما را      که مریض دردِ عشقت نکند طلب دوا را     «عماد فقیه»

 

۲- پژمان و قزوینی: دل و جان فدای رویت بنما عذار ما را

 

۳- پژمان و قزوینی: به پیام آشنایان بنوازد آشنا را

(پایان پاورقی های انجوی)

 

*مآخذ و منابع پاورقی ها:

ـ دیوان سلمان ساوجی با مقدمه و تصحیح اوستا، کتابفروشی زوار

– دیوان کمال خجندی به تصحیح و اهتمام عزیز دولت آبادی، تبریز، ۱۳۳۷

-دیوان عماد فقیه به تصحیح رکن الدین همایونفرخ، تهران، ۱۳۴۸

Tagged with: ,